হৰ হৰ মহাদেৱ! 🕉️ শিৱ পুৰাণ কথাৰ এই ধাৰাবাহিকলৈ আপোনালোকক স্বাগতম। শিৱ পুৰাণক সাতখন সংহিতা আৰু এঘাৰটা খণ্ডত বিভক্ত কৰা হৈছে। এইসমূহ বিভিন্ন খণ্ডত ভাগ কৰি আপোনালোকৰ আগত ক্ৰমে উপস্থাপন কৰা হ’ব।
বৰ্তমান এই খণ্ডত আমি শুনিম— শিৱপুৰাণ — বিদ্যেশ্বৰ সংহিতা, একাদশ অধ্যায় (১১)
শিৱলিংগ প্ৰতিষ্ঠা আৰু পূজা-বিধি
এই একাদশ অধ্যায়ত শিৱলিংগৰ প্ৰতিষ্ঠা আৰু পূজা কৰাৰ বিধি-বিধানৰ বিষয়ে বৰ্ণনা কৰা হৈছে।
ঋষিসকলে সূতজীক সুধিলে—
“হে সূতজী! শিৱলিংগ কেনেদৰে প্ৰতিষ্ঠা কৰিব লাগে? ইয়াৰ পূজা কেনেকৈ, কেতিয়া আৰু কোন পদ্ধতিৰে কৰিব লাগে? অনুগ্ৰহ কৰি আমাক এই বিষয়ে বিতংকৈ বুজাই কওক।”
তেতিয়া সূতজীয়ে ক’লে—
“হে মহৰ্ষিসকল! আপোনালোকৰ মংগলৰ বাবে মই এই বিষয়ত বৰ্ণনা কৰিম। আপোনালোকে মনোযোগেৰে শুনক আৰু বুজিবলৈ চেষ্টা কৰক।
শুভ আৰু উপযুক্ত সময়ত কোনো পৱিত্ৰ তীৰ্থস্থানত, নদীৰ পাৰত অথবা এনে কোনো পৱিত্ৰ ঠাইত শিৱলিংগ প্ৰতিষ্ঠা কৰিব লাগে, য’ত প্ৰতিদিনে নিয়মিতভাৱে পূজা-অৰ্চনা কৰিব পৰা যায়।
মাটিৰে নিৰ্মিত শিৱলিংগ, জলৰ সৈতে জড়িত উপাদানৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত শিৱলিংগ অথবা তেজস্বী উপাদানেৰে নিৰ্মিত শিৱলিংগৰ বিধি অনুসৰি পূজা কৰিলে উপাসকে পূজাৰ সম্পূৰ্ণ ফল লাভ কৰে। শুভ লক্ষণযুক্ত শিৱলিংগৰ পূজাই শীঘ্ৰে ফল প্ৰদান কৰে।
চল প্ৰতিষ্ঠাৰ বাবে সৰু শিৱলিংগ উত্তম বুলি গণ্য কৰা হয়। আনহাতে, অচল প্ৰতিষ্ঠাৰ বাবে ডাঙৰ শিৱলিংগ উপযুক্ত।
শিৱলিংগৰ সৈতে ইয়াৰ পীঠো নিৰ্মাণ কৰিব লাগে। শিৱলিংগৰ পীঠ গোলাকাৰ, চতুৰ্ভুজাকাৰ, ত্ৰিভুজাকাৰ অথবা খাটৰ ভৰিৰ দৰে আকৃতিৰ হ’ব পাৰে। ইয়াৰ ওপৰৰ আৰু তলৰ অংশ বহল আৰু মাজৰ অংশ তুলনামূলকভাৱে সৰু হ’ব লাগে। এনেধৰণৰ পীঠযুক্ত শিৱলিংগই মহান ফল প্ৰদান কৰে।
প্ৰথমে মাটি অথবা লোহাৰে শিৱলিংগ নিৰ্মাণ কৰিব লাগে। শিৱলিংগ যি উপাদানেৰে নিৰ্মাণ কৰা হয়, সেই একে উপাদানেৰে ইয়াৰ পীঠো নিৰ্মাণ কৰিব লাগে। এয়া অচল প্ৰতিষ্ঠাৰ শিৱলিংগৰ বিশেষ বৈশিষ্ট্য।
চল প্ৰতিষ্ঠাৰ শিৱলিংগৰ ক্ষেত্ৰত লিংগ আৰু পীঠ একেটা উপাদানেৰে নিৰ্মাণ কৰা উচিত।
শিৱলিংগৰ দৈৰ্ঘ্য প্ৰতিষ্ঠা কৰোঁতা ব্যক্তিজনৰ বাৰটা আঙুলিৰ সমান হ’ব লাগে। ইয়াতকৈ সৰু হ’লে পূজাৰ ফল কম হ’ব পাৰে। অৱশ্যে, বাৰটা আঙুলিতকৈ দীঘল শিৱলিংগও নিৰ্মাণ কৰিব পাৰি। চল শিৱলিংগৰ দৈৰ্ঘ্য প্ৰতিষ্ঠাকাৰীৰ এটা আঙুলিৰ সমান হ’ব লাগে, ইয়াতকৈ কম হ’ব নালাগে।
যিজন ব্যক্তিয়ে শিৱমন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰিব বিচাৰে, তেওঁ প্ৰথমে শাস্ত্ৰৰ বিধি অনুসৰি দেৱালয় নিৰ্মাণ কৰাব লাগে আৰু তাত বিভিন্ন দেৱ-দেৱীৰ মূৰ্তি প্ৰতিষ্ঠা কৰিব লাগে। মন্দিৰৰ গৰ্ভগৃহ সুন্দৰ, পৱিত্ৰ আৰু পৰিষ্কাৰ হ’ব লাগে। তাত পূব আৰু পশ্চিম দিশত দুটা প্ৰধান দুৱাৰ থাকিব লাগে।
যি স্থানত শিৱলিংগ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হ’ব, সেই স্থানৰ গাঁতত নীলম, ৰক্তবৰ্ণৰ বৈদূৰ্য, শ্যামবৰ্ণৰ মৰকত, মুকুতা, প্ৰবাল, গোমেদ আৰু হীৰাকে ধৰি নৱৰত্ন বৈদিক মন্ত্ৰ উচ্চাৰণ কৰি স্থাপন কৰিব লাগে।
তাৰ পিছত নিৰ্ধাৰিত বিধি অনুসৰি পুনৰ পূজা কৰি অগ্নিত আহুতি দিব লাগে। পৰিয়ালসহ ভগৱান শিৱৰ পূজা কৰি আচাৰ্যক সন্মানসহ দান-দক্ষিণা দিব লাগে। আত্মীয়-স্বজন আৰু ভাই-ককাইসকলকো তেওঁলোকৰ পছন্দৰ বস্তু দি সন্তুষ্ট কৰিব লাগে।
দুখীয়া, প্ৰয়োজনীয় আৰু সহায় বিচাৰি অহা লোকসকলক ঘৰ, ভূমি, গৰু আদি সামৰ্থ্য অনুসৰি দান কৰিব লাগে। স্থাৱৰ আৰু জংগম সকলো জীৱকে যথাসাধ্য সন্তুষ্ট কৰিব লাগে।
এটা গাঁতত সোণ আৰু ন বিধ ধাতু বা মূল্যৱান উপাদান স্থাপন কৰি বৈদিক মন্ত্ৰ উচ্চাৰণ কৰিব লাগে। তাৰ পিছত পৰম কল্যাণকাৰী ভগৱান মহাদেৱক ধ্যান কৰি নাদঘোষেৰে যুক্ত মহামন্ত্ৰ ‘ওঁ’ উচ্চাৰণ কৰি পীঠসহ শিৱলিংগ প্ৰতিষ্ঠা কৰিব লাগে।
সেই স্থানত ভগৱান শিৱৰ এখন অতি সুন্দৰ মূৰ্তিও প্ৰতিষ্ঠা কৰিব পাৰি। শিৱলিংগৰ বাবে যিদৰে ভূমি-সংস্কাৰ আৰু প্ৰতিষ্ঠাৰ বিধি পালন কৰা হয়, একেদৰে মূৰ্তিৰ প্ৰতিষ্ঠাৰ ক্ষেত্ৰতো সেই বিধি অনুসৰণ কৰিব লাগে।
মূৰ্তিৰ প্ৰতিষ্ঠা পঞ্চাক্ষৰ মন্ত্ৰ ‘ওঁ নমঃ শিৱায়’ৰ দ্বাৰা কৰিব লাগে। মূৰ্তি বাহিৰৰ পৰাও আনিব পাৰি, কিন্তু সেই মূৰ্তি সাধু-পুৰুষসকলে পূজা কৰা হোৱা উচিত।
এইদৰে প্ৰতিষ্ঠা কৰা শিৱলিংগ অথবা মূৰ্তিৰ জৰিয়তে ভগৱান মহাদেৱৰ পূজা কৰিলে সাধকে মহান ফল লাভ কৰে।
শিৱলিংগ দুই প্ৰকাৰৰ—স্থাৱৰ আৰু জংগম।
গছ-গছনি, লতা আদি স্থাৱৰ লিংগৰ প্ৰতীক। আনহাতে, ক্ষুদ্ৰ জীৱ-জন্তু আৰু অন্যান্য চলমান জীৱসমূহ জংগম লিংগৰ প্ৰতীক হিচাপে বিবেচিত হয়।
স্থাৱৰ লিংগক পানী দি প্ৰতিপালন কৰিব লাগে। জংগম লিংগৰ ক্ষেত্ৰত খাদ্য আৰু পানীৰ ব্যৱস্থা কৰি জীৱসমূহক সহায় কৰিব লাগে। এইদৰে সকলো চৰাচৰ জীৱক ভগৱান শংকৰৰ প্ৰতীক বুলি ভাবি তেওঁলোকৰ সেৱা আৰু পূজা কৰিব লাগে।
এনেদৰে মহালিংগ প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ পিছত বিভিন্ন পূজাৰ উপচাৰেৰে প্ৰতিদিনে পূজা কৰিব লাগে। লগতে মন্দিৰৰ ওচৰত ধ্বজা উত্তোলন কৰিব লাগে।
শিৱলিংগৰ পূজা কৰিলে ভগৱান শিৱৰ পদ লাভ কৰিব পাৰি।
ভগৱান শিৱৰ পূজাৰ ষোড়শোপচাৰ বা ষোল্লবিধ উপচাৰ হৈছে—
১. আৱাহন
২. আসন
৩. অৰ্ঘ্য
৪. পাদ্য
৫. আচমন
৬. স্নান
৭. বস্ত্ৰ
৮. যজ্ঞোপৱীত
৯. গন্ধ
১০. পুষ্প
১১. ধূপ
১২. দীপ
১৩. নৈৱেদ্য
১৪. তাম্বুল
১৫. নিৰাজন বা আৰতি
১৬. নমস্কাৰ আৰু বিসৰ্জন।
এইদৰে বিধি অনুসৰি ভগৱান শিৱৰ পূজা কৰিলে শিৱপদ লাভ কৰিব পাৰি।
শিৱলিংগ প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ পিছত, সেই লিংগ মানুহে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হওক, দেৱতাই প্ৰতিষ্ঠা কৰা হওক অথবা স্বয়ং প্ৰকট হোৱা হওক—সকলোৰে পূজা নিৰ্ধাৰিত বিধি অনুসৰি কৰিব লাগে। তেতিয়াহে পূজাৰ সম্পূৰ্ণ ফল লাভ হয়।
শিৱলিংগৰ প্ৰদক্ষিণ আৰু প্ৰণাম কৰিলেও শিৱপদ লাভ হয়। নিয়ম অনুসৰি শিৱলিংগৰ দৰ্শন কৰাটোও অত্যন্ত কল্যাণকাৰী।
মাটি, আটা, গোবৰ, ফুল, কনেৰ ফুল, ফল, গুড়, মাখন, বালি অথবা আন উপযুক্ত উপাদানেৰে শিৱলিংগ নিৰ্মাণ কৰি প্ৰতিদিনে পূজা কৰিব পাৰি।
প্ৰতিদিনে দহ হাজাৰবাৰ প্ৰণৱ মন্ত্ৰৰ জপ কৰিব লাগে। অথবা প্ৰাতঃকাল আৰু সায়ংকাল—এই দুই সন্ধ্যাৰ সময়ত এহেজাৰবাৰকৈ প্ৰণৱ মন্ত্ৰ জপ কৰিব পাৰি। ইয়াৰ দ্বাৰাও শিৱপদ লাভ হয়।
‘ওঁ’ হৈছে প্ৰণৱ মন্ত্ৰ। ইয়াৰ উচ্চাৰণে মনৰ শুদ্ধি সাধন কৰে। নাদ আৰু বিন্দুৰে যুক্ত ওঁকাৰক বহু বিদ্বানে প্ৰণৱ বুলি অভিহিত কৰিছে।
একেদৰে প্ৰতিদিনে দহ হাজাৰবাৰ পঞ্চাক্ষৰ মন্ত্ৰৰ জপ অথবা দুয়োটা সন্ধ্যাৰ সময়ত এহেজাৰবাৰকৈ পঞ্চাক্ষৰ মন্ত্ৰৰ জপ কৰিলেও শিৱপদ লাভ কৰিব পাৰি।
সকলো ব্ৰাহ্মণৰ বাবে প্ৰণৱ মন্ত্ৰৰ সৈতে পঞ্চাক্ষৰ মন্ত্ৰৰ জপ অতি ফলদায়ক। মন্ত্ৰৰ দীক্ষা গ্ৰহণ কৰা, মাতৃকা মন্ত্ৰসমূহৰ জ্ঞান থকা, সত্যৰ দ্বাৰা পৱিত্ৰ হোৱা অন্তঃকৰণৰ অধিকাৰী ব্যক্তি আৰু জ্ঞানী গুৰু—সকলোৱে এই সাধনাৰ ক্ষেত্ৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ স্থান লাভ কৰে।
পঞ্চাক্ষৰ মন্ত্ৰ পাঁচ কোটি বাৰ জপ কৰিলে মানুহে ভগৱান শিৱৰ দৰে মহান অৱস্থা লাভ কৰে বুলি কোৱা হৈছে। এক, দুই, তিনি অথবা চাৰি কোটি বাৰ জপ কৰিলে ক্ৰমে ব্ৰহ্মা, বিষ্ণু আৰু মহেশ্বৰৰ পদ লাভ কৰাৰ কথা শাস্ত্ৰত উল্লেখ আছে।
যদি কোনো ব্যক্তিয়ে এহেজাৰ দিন ধৰি প্ৰতিদিনে এহেজাৰবাৰ পঞ্চাক্ষৰ মন্ত্ৰ জপ কৰে আৰু প্ৰতিদিনে এজন ব্ৰাহ্মণক আহাৰ কৰায়, তেন্তে তেওঁৰ মনোবাঞ্ছিত কামনা পূৰ্ণ হয় বুলি কোৱা হৈছে।
ব্ৰাহ্মণে প্ৰতিদিনে পুৱাৰ সময়ত ১০০৮ বাৰ গায়ত্ৰী মন্ত্ৰ জপ কৰিব লাগে। কাৰণ গায়ত্ৰী মন্ত্ৰও শিৱপদ লাভৰ সহায়ক বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।
ইয়াৰ উপৰি বৈদিক মন্ত্ৰ আৰু বিভিন্ন বৈশ্বিক শক্তিৰ সৈতে জড়িত মন্ত্ৰসমূহো নিয়মিতভাৱে জপ কৰিব লাগে। আন মন্ত্ৰৰ ক্ষেত্ৰত সেই মন্ত্ৰত থকা আখৰৰ সংখ্যাৰ অনুপাতে লাখ লাখ বাৰ জপ কৰাৰ বিধান উল্লেখ কৰা হৈছে।
নিজৰ সামৰ্থ্য অনুসৰি নিষ্ঠাৰে মন্ত্ৰজপ কৰা ব্যক্তিয়ে মোক্ষ লাভ কৰিব পাৰে।
সাধকে নিজৰ পছন্দ অনুসৰি যিকোনো এটা মন্ত্ৰ গ্ৰহণ কৰি প্ৰতিদিনে জপ কৰিব পাৰে। অথবা প্ৰতিদিনে ১০৮ বাৰ ‘ওঁ’ মন্ত্ৰ জপ কৰিব পাৰে। এনে কৰিলে সকলো মনোৰথ পূৰ্ণ হয় বুলি কোৱা হৈছে।
যিজন ব্যক্তিয়ে ভগৱান শিৱৰ বাবে ফুলনি বা বাগিচা স্থাপন কৰে, অথবা শিৱমন্দিৰ পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্ন কৰি ৰখাৰ সেৱা কৰে, তেওঁ মহান পুণ্য লাভ কৰে।
জীৱনৰ অন্তিম সময়ত ভগৱান শিৱই এনে ভক্তক মোক্ষ প্ৰদান কৰে বুলি শাস্ত্ৰত বৰ্ণনা কৰা হৈছে।
কাশীত বাস কৰিলেও যোগ আৰু মোক্ষ লাভৰ পথ প্ৰশস্ত হয়। সেইবাবে জীৱনৰ অন্তিম সময়লৈকে ভগৱান শিৱৰ পৱিত্ৰ ক্ষেত্ৰত বাস কৰাটো পুণ্যজনক বুলি গণ্য কৰা হয়।
সেই পৱিত্ৰ ক্ষেত্ৰত থকা খটখটি পুখুৰী, পুখুৰী, কুঁৱা আৰু জলাশয় আদিকো শিৱৰ পৱিত্ৰ ৰূপ বুলি ভাবি সন্মান কৰিব লাগে। তাত বাস কৰি, স্নান কৰি আৰু পূজা-অৰ্চনা কৰি মানুহে ভগৱান শিৱৰ কৃপা লাভ কৰিব পাৰে।
যিজন ব্যক্তিয়ে শিৱৰ পৱিত্ৰ ক্ষেত্ৰত নিজৰ কোনো মৃত আত্মীয়ৰ দাহ-সংস্কাৰ, দশাহ, মাহেকীয়া শ্ৰাদ্ধ অথবা বাৰ্ষিক শ্ৰাদ্ধ সম্পন্ন কৰে, অথবা নিজৰ পিতৃ-পুৰুষসকলৰ উদ্দেশ্যে পিণ্ডদান কৰে, তেওঁ সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হয় আৰু অৱশেষত শিৱপদ লাভ কৰে বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।
নিজৰ বৰ্ণ আৰু আশ্ৰম অনুসৰি কৰ্তব্য পালন কৰা, সদাচাৰ মানি চলা আৰু ধৰ্মৰ পথত জীৱন অতিবাহিত কৰিলেও শিৱপদ লাভ কৰিব পাৰি।
নিষ্কামভাৱে কৰা কৰ্মই মনোবাঞ্ছিত ফল প্ৰদান কৰাৰ লগতে শিৱপদ লাভৰ পথ মুকলি কৰে।
দিনটোক প্ৰাতঃকাল, মধ্যাহ্ন আৰু সায়ংকাল—এই তিনিটা ভাগত বিভক্ত কৰা হয়। প্ৰতিটো সময়তে উপযুক্ত কৰ্ম আৰু পূজা সম্পন্ন কৰিব লাগে।
প্ৰাতঃকালত নিত্যকৰ্ম আৰু শাস্ত্ৰবিধি অনুসৰি দৈনন্দিন কৰ্ম সম্পন্ন কৰিব লাগে। মধ্যাহ্নত কাম্য কৰ্ম আৰু সায়ংকালত শান্তিকৰ্মৰ উদ্দেশ্যে পূজা কৰিব লাগে।
একেদৰে ৰাতি চাৰিটা প্ৰহৰ থাকে। ইয়াৰ মাজৰ নিৰ্দিষ্ট প্ৰহৰত বিশেষ পূজা কৰাৰ বিধান আছে। এই সময়ত কৰা পূজাই মনোবাঞ্ছিত ফল প্ৰদান কৰে বুলি কোৱা হৈছে।
কলিযুগত কৰ্ম আৰু সাধনাৰ দ্বাৰাহে ফল লাভ কৰিব পাৰি বুলি শাস্ত্ৰত বৰ্ণনা কৰা হৈছে। সেইবাবে উপযুক্ত সময়ত আৰু শাস্ত্ৰবিধি অনুসৰি ভগৱান শিৱৰ পূজা কৰা ব্যক্তিয়ে নিজৰ কৰ্মৰ সম্পূৰ্ণ ফল লাভ কৰে।
ইয়াৰ পিছত ঋষিসকলে সূতজীক সুধিলে—
“হে সূতজী! এনে পুণ্যক্ষেত্ৰসমূহ কোনবোৰ, যিবোৰৰ আশ্ৰয় লৈ সকলো নাৰী-পুৰুষে শিৱপদ লাভ কৰিব পাৰে? অনুগ্ৰহ কৰি আমাক সেই পৱিত্ৰ ক্ষেত্ৰসমূহৰ বিষয়ে বৰ্ণনা কৰক।”
তেতিয়া সূতজীয়ে পৰৱৰ্তী বৰ্ণনাৰ বাবে প্ৰস্তুতি আৰম্ভ কৰিলে।
হে ভক্তসকল! এইদৰে শিৱ মহাপুৰাণৰ একাদশ অধ্যায়ত শিৱলিংগৰ প্ৰতিষ্ঠা, পূজা-বিধি, মন্ত্ৰজপ, দান-ধৰ্ম, সদাচাৰ আৰু মোক্ষ লাভৰ বিভিন্ন উপায়ৰ বিষয়ে বৰ্ণনা কৰা হ’ল।
পৰৱৰ্তী খণ্ডত আমি শুনিম দ্বাদশ অধ্যায়, য’ত বিভিন্ন পৱিত্ৰ তীৰ্থক্ষেত্ৰৰ মাহাত্ম্য আৰু সেইবোৰৰ মহিমাৰ বিষয়ে বৰ্ণনা কৰা হ’ব।
আজিৰ খণ্ডটো ইয়াতে সামৰণি মাৰিছোঁ।
পৰৱৰ্তী খণ্ডত পুনৰ লগ পাম।
তেতিয়ালৈকে আপোনালোক সকলোৱে ভগৱান মহাদেৱৰ নাম স্মৰণ কৰি থাকক।
হৰ হৰ মহাদেৱ! 🔱
জয় ভোলানাথ! 🕉️
যদি আপোনালোকে এই ভক্তিমূলক কাহিনীটো ভাল পাইছে, তেন্তে ভিডিঅ'টো লাইক কৰিব, আপোনালোকৰ পৰিয়াল আৰু বন্ধুবৰ্গৰ সৈতে শ্বেয়াৰ কৰিব আৰু এনে ধৰণৰ ধৰ্মীয় কাহিনী শুনিবলৈ চেনেলটো ছাবস্ক্ৰাইব কৰিবলৈ নাপাহৰিব।
পুনৰ লগ পাম আন এটা পৱিত্ৰ কাহিনীৰ সৈতে।
ধন্যবাদ।

0 Comments