হৰ হৰ মহাদেৱ! 🕉️ শিৱ পুৰাণ কথাৰ এই ধাৰাবাহিকলৈ আপোনালোকক স্বাগতম। শিৱ পুৰাণক সাতখন সংহিতা আৰু এঘাৰটা খণ্ডত বিভক্ত কৰা হৈছে। এইসমূহ বিভিন্ন খণ্ডত ভাগ কৰি আপোনালোকৰ আগত ক্ৰমে উপস্থাপন কৰা হ’ব।
বৰ্তমান এই খণ্ডত আমি শুনিম—বিদ্যেশ্বৰ সংহিতা
নৱম আৰু দশম অধ্যায় |
শিৱপুৰাণৰ শিৱৰাত্ৰিৰ মাহাত্ম্য, শিৱলিংগ পূজা আৰু পঞ্চাক্ষৰ মন্ত্ৰৰ মহিমা।
হৰ হৰ মহাদেৱ!
নন্দিকেশ্বৰে কৈছে—
ব্ৰহ্মা আৰু বিষ্ণুৱে ভগৱান শিৱক প্ৰণাম কৰি নীৰৱে তেওঁৰ সোঁ আৰু বাওঁফালে থিয় হ’ল। তাৰ পিছত তেওঁলোকে মহাদেৱক শ্ৰেষ্ঠ আসনত বহুৱাই পৱিত্ৰ সামগ্ৰীৰে তেওঁৰ পূজা-অৰ্চনা কৰিলে।
দীৰ্ঘকাললৈ স্থায়ী হৈ থকা বস্তুবোৰক প্ৰাকৃত বস্তু বুলি কোৱা হয় আৰু কম সময়লৈকে স্থায়ী হৈ থকা বস্তুবোৰকো প্ৰাকৃত বস্তু বুলি কোৱা হয়।
সোণৰ নূপুৰ, কিৰীট, মণিময় কুণ্ডল, যজ্ঞোপৱীত, উত্তৰীয় বস্ত্ৰ, পুষ্পমালা, ৰেচমী বস্ত্ৰ, আঙঠি, পুত্ৰ, তাম্বুল, কৰ্পূৰ, চন্দন আৰু অন্যান্য সুগন্ধি দ্ৰব্যৰ প্ৰলেপ, ধূপ-দীপ, বগা ছত্ৰ, বিচনী, ধ্বজা, চামৰ আৰু অনেক দিব্য উপহাৰেৰে তেওঁলোকে মহেশ্বৰৰ পূজা কৰিলে।
সেই পূজাৰ ঐশ্বৰ্য আৰু মহিমা বাক্য আৰু মনৰো অতীত আছিল। সেইবোৰ কেৱল পৰমাত্মাৰ বাবেহে উপযুক্ত আছিল। ব্ৰহ্মা আৰু বিষ্ণুৱে নিজৰ আৰাধ্য প্ৰভু মহেশ্বৰৰ এনেদৰে পূজা-অৰ্চনা কৰিলে।
তেওঁলোকৰ পূজাত সন্তুষ্ট হৈ ভগৱান শিৱই মিচিকিয়াই হাঁহি দুয়োগৰাকী দেৱতাক ক’লে—
‘হে মোৰ পুত্ৰসকল! আজি তোমালোকে কৰা পূজাত মই অত্যন্ত সন্তুষ্ট হৈছোঁ। সেইবাবে এই দিনটো পৰম পৱিত্ৰ আৰু মহান হিচাপে পৰিচিত হ’ব। এই তিথি শিৱৰাত্ৰি নামেৰে বিখ্যাত হ’ব আৰু এই দিনটো মোৰ অতি প্ৰিয় হ’ব।
এই দিনটোত যি মানুহে মোৰ নিৰাকাৰ ৰূপ অৰ্থাৎ শিৱলিংগৰ পূজা কৰিব, অথবা মোৰ সাকাৰ ৰূপ অৰ্থাৎ মূৰ্তিৰ পূজা কৰিব, তেওঁ দিন-ৰাতি উপবাসে থাকি নিজৰ সামৰ্থ্য অনুসৰি নিষ্কপট ভাৱে মোৰ যথাবিধি পূজা-অৰ্চনা কৰিব। তেনে ব্যক্তি মোৰ পৰম প্ৰিয় ভক্ত হ’ব।
গোটেই বছৰ ধৰি নিয়মিতভাৱে মোৰ পূজা কৰিলে যি ফল লাভ হয়, শিৱৰাত্ৰিৰ দিনা মোৰ পূজা কৰিলেও মানুহে সেই ফল তৎক্ষণাৎ লাভ কৰিব পাৰে।
যিদৰে পূৰ্ণিমাৰ চন্দ্ৰ উদয় হ’লে সমুদ্ৰৰ জোৱাৰ-ভাটাৰ প্ৰভাৱ বৃদ্ধি পায়, ঠিক তেনেদৰে শিৱৰাত্ৰিৰ তিথি মোৰ ধৰ্মৰ বৃদ্ধিৰ সময়।
এই তিথিত মোৰ প্ৰতিষ্ঠাৰ মংগল মহোৎসৱ পালন কৰা উচিত।
মাৰ্গশীৰ্ষ মাহত আৰ্দ্ৰা নক্ষত্ৰযুক্ত পূৰ্ণিমা অথবা প্ৰতিপদ তিথিত মই জ্যোতিৰ্ময় স্তম্ভৰ ৰূপত প্ৰকাশিত হৈছিলোঁ। এই দিনা যি মানুহে পাৰ্বতীসহ মোৰ দৰ্শন কৰিব অথবা মোৰ মৃন্ময় মূৰ্তি বা শিৱলিংগৰ শোভাযাত্ৰা প্ৰত্যক্ষ কৰিব, তেওঁ মোৰ অতি প্ৰিয় হ’ব।
এই শুভ তিথিত কেৱল মোৰ দৰ্শন কৰিলেই পূৰ্ণ ফল লাভ হয়। আৰু যদি দৰ্শনৰ লগতে মোৰ পূজা-অৰ্চনাও কৰা হয়, তেন্তে তাৰ ফল ইমানেই অধিক হয় যে বাক্যৰে তাৰ বৰ্ণনা কৰা অসম্ভৱ।’
শিৱলিংগৰ উৎপত্তি আৰু অৰুণাচলৰ মাহাত্ম্য
ভগৱান শিৱই ক’লে—
‘লিংগৰূপে প্ৰকাশিত হৈ মই অতি বিশাল হৈ পৰিছিলোঁ। সেইবাবে এই স্থানটো লিংগৰ সৈতে জড়িত বিশেষ নামেৰে প্ৰসিদ্ধ হ’ল।
জগতৰ মানুহে যাতে মোৰ দৰ্শন আৰু পূজা কৰিব পাৰে, তাৰ বাবে এই অনাদি আৰু অনন্ত জ্যোতিস্তম্ভ বা জ্যোতিৰ্ময় লিংগ ক্ৰমান্বয়ে সৰু ৰূপ ধাৰণ কৰিলে।
এই লিংগ সকলো প্ৰকাৰৰ ভোগ লাভৰ উপায় আৰু ভোগ তথা মোক্ষ প্ৰাপ্তিৰ একমাত্ৰ সাধন। ইয়াৰ দৰ্শন, স্পৰ্শ আৰু ধ্যানে জীৱসমূহক জন্ম-মৃত্যুৰ দুখৰ পৰা মুক্ত কৰে।
শিৱলিংগ ইয়াত প্ৰকাশিত হোৱাৰ বাবেই এই স্থান অৰুণাচল নামেৰে প্ৰসিদ্ধ হ’ল। ইয়াত পৰৱৰ্তী সময়ত বহুতো মহান তীৰ্থৰো সৃষ্টি হ’ব।
এই স্থানত মৃত্যু হ’লে জীৱই মুক্তি লাভ কৰিব।
মোৰ নিৰাকাৰ আৰু সাকাৰ—দুয়োটা ৰূপ আছে। প্ৰথমে মই এই স্তম্ভৰূপে প্ৰকাশিত হৈছিলোঁ, তাৰ পিছত নিজৰ প্ৰত্যক্ষ ৰূপত প্ৰকাশিত হৈছিলোঁ।
মোৰ ব্ৰহ্মৰূপ হৈছে নিৰাকাৰ আৰু মহেশ্বৰ ৰূপ হৈছে সাকাৰ। এই দুয়োটাই মোৰ সিদ্ধ ৰূপ।
ময়েই পৰব্ৰহ্ম পৰমাত্মা। জগতৰ ওপৰত অনুগ্ৰহ কৰাটো মোৰ কাৰ্য।
জগতৰ সৃষ্টি কৰাৰ বাবে মই ব্ৰহ্মা নামেৰে পৰিচিত হওঁ। সকলোতে বিৰাজমান হৈ থকাৰ বাবে ময়েই সকলোৰে আত্মা।
সৃষ্টি, স্থিতি, সংহাৰ, তিৰোভাৱ আৰু অনুগ্ৰহ—জগতৰ এই পাঁচটা কাৰ্য সদায় মোৰ দ্বাৰাই সম্পন্ন হয়।
মোৰ ব্ৰহ্মৰূপৰ জ্ঞান প্ৰদান কৰিবলৈ প্ৰথমে লিংগ প্ৰকাশিত হৈছিল। তাৰ পিছত মোৰ ঈশ্বৰত্বৰ প্ৰত্যক্ষ অনুভৱ কৰাবলৈ মই জগদীশ্বৰ ৰূপত প্ৰকাশিত হৈছিলোঁ।
মোৰ সাকাৰ ৰূপে মোৰ তত্ত্বৰ জ্ঞান দিয়ে আৰু বিশ্বৰূপে মোৰ ব্ৰহ্মস্বৰূপৰ বোধ কৰায়।
মোৰ লিংগ মোৰেই স্বৰূপ আৰু ই মোৰ সান্নিধ্য লাভ কৰায়।
যিসকলে মোৰ লিংগ প্ৰতিষ্ঠা কৰে, তেওঁলোকে মোৰ সান্নিধ্য লাভ কৰে আৰু মোৰ সৈতে একত্বৰ অনুভৱ কৰি সংসাৰ-সাগৰৰ পৰা মুক্ত হয়।
তেনে ভক্তই জীৱিত অৱস্থাতেই পৰমানন্দ অনুভৱ কৰে আৰু শৰীৰ ত্যাগ কৰাৰ পিছত শিৱলোক লাভ কৰে। শেষত তেওঁ মোৰ স্বৰূপত বিলীন হৈ যায়।
লিংগৰ তুলনাত মূৰ্তি প্ৰতিষ্ঠা কৰাটো সেইসকল ভক্তৰ বাবে অধিক উপযোগী, যিসকলে শিৱতত্ত্বৰ গভীৰ সাধনা কৰিবলৈ এতিয়াও সক্ষম নহয়।’
দশম অধ্যায় — সৃষ্টিৰ পাঁচটা কাৰ্য আৰু পঞ্চাক্ষৰ মন্ত্ৰৰ মহিমা
নন্দিকেশ্বৰে কৈছে—
ব্ৰহ্মা আৰু বিষ্ণুৱে ভগৱান শিৱক সুধিলে—
‘হে প্ৰভু! সৃষ্টিৰ আদি পাঁচটা কাৰ্যৰ লক্ষণ কি? অনুগ্ৰহ কৰি আমাক দুয়োকে সেই বিষয়ে বুজাই কওক।’
ভগৱান শিৱই ক’লে—
‘মোৰ কাৰ্যসমূহ বুজি পোৱাটো অত্যন্ত কঠিন। তথাপি মই তোমালোকৰ প্ৰতি কৃপা কৰি সেই বিষয়ে বৰ্ণনা কৰিছোঁ।
সৃষ্টি, পালন, সংহাৰ, তিৰোভাৱ আৰু অনুগ্ৰহ—এই পাঁচটা মোৰ জগত-সম্পৰ্কীয় নিত্যসিদ্ধ কাৰ্য।
জগতৰ ৰচনা আৰম্ভ হোৱাটোৱেই সৃষ্টি। সৃষ্টিৰ পৰা উৎপন্ন হোৱা জগতৰ ৰক্ষা কৰাটোৱেই পালন। জগতৰ বিনাশেই সংহাৰ। প্ৰাণীৰ পূৰ্বৰ অৱস্থা আঁৰ কৰি ৰখাটোৱেই তিৰোভাৱ। আৰু এই সকলো বন্ধনৰ পৰা মুক্তি দিয়াটোৱেই মোৰ অনুগ্ৰহ, অৰ্থাৎ মোক্ষ।
এই পাঁচটা কাৰ্য মোৰ দ্বাৰাই সম্পন্ন হয়।
সৃষ্টি, পালন, সংহাৰ আৰু তিৰোভাৱ—এই চাৰিটা কাৰ্যই সংসাৰৰ বিস্তাৰ আৰু পৰিৱৰ্তন ঘটায়। পঞ্চম কাৰ্য অনুগ্ৰহে জীৱক মোক্ষ প্ৰদান কৰে।
মোৰ ভক্তসকলে এই পাঁচটা কাৰ্যক পাঁচটা মহাভূতৰ মাজত দেখা পায়।
সৃষ্টি পৃথিৱীত, পালন জলত, সংহাৰ অগ্নিত, তিৰোভাৱ বায়ুত আৰু অনুগ্ৰহ আকাশত অৱস্থিত।
পৃথিৱীৰ পৰা সকলো বস্তুৰ উৎপত্তি হয়। জলৰ দ্বাৰা বৃদ্ধি হয়। অগ্নিয়ে সকলোকে জ্বলাই দিয়ে। বায়ুৱে এঠাইৰ পৰা আন ঠাইলৈ লৈ যায়। আৰু আকাশে শিৱৰ অনুগ্ৰহৰ প্ৰতীক হিচাপে সকলোকে ধাৰণ কৰে।
এই পাঁচটা কাৰ্যৰ দায়িত্ব বহন কৰিবলৈকে মোৰ পাঁচটা মুখ আছে। চাৰিটা দিশত চাৰিটা মুখ আৰু সেইবোৰৰ মাজত পঞ্চম মুখ অৱস্থিত।
হে পুত্ৰসকল! তোমালোক দুয়োজনে তপস্যাৰ দ্বাৰা মোক সন্তুষ্ট কৰি সৃষ্টি আৰু পালনৰ দুটা কাৰ্য লাভ কৰিছা। ঠিক তেনেদৰে মোৰ বিভূতিস্বৰূপ ৰুদ্ৰ আৰু মহেশ্বৰে মোৰ পৰা সংহাৰ আৰু তিৰোভাৱৰ কাৰ্য লাভ কৰিছে। কিন্তু মোক্ষ মই নিজেই প্ৰদান কৰোঁ।’
প্ৰণৱ মন্ত্ৰ ‘ॐ’ৰ উৎপত্তি
ভগৱান শিৱই ক’লে—
‘প্ৰাচীন কালত মই মোৰ স্বৰূপ প্ৰকাশ কৰা মন্ত্ৰৰ উপদেশ দিছিলোঁ। এই মন্ত্ৰ প্ৰণৱ নামেৰে প্ৰসিদ্ধ।
এইটো মংগলময় মন্ত্ৰ। সৰ্বপ্ৰথমে মোৰ মুখৰ পৰা ওঁকাৰ বা ‘ॐ’ প্ৰকাশিত হৈছিল। ই মোৰ স্বৰূপৰ বোধ কৰায়। ইয়াক নিৰন্তৰ স্মৰণ কৰিলে সদায় মোৰেই স্মৰণ কৰা হয়।
মোৰ উত্তৰমুখৰ পৰা ‘অ’, পশ্চিমমুখৰ পৰা ‘উ’, দক্ষিণমুখৰ পৰা ‘ম’, পূবমুখৰ পৰা বিন্দু আৰু মাজৰ মুখৰ পৰা নাদ প্ৰকাশিত হৈছিল।
এই পাঁচটা উপাদানৰ দ্বাৰা ওঁকাৰৰ বিস্তাৰ হৈছিল।
এই পাঁচটা উপাদানৰ সংযোগত প্ৰণৱ ‘ॐ’ অক্ষৰৰ উৎপত্তি হ’ল।
জগতৰ সকলো জীৱ-জন্তু আৰু সকলো নৰ-নাৰী এই প্ৰণৱ মন্ত্ৰৰ তত্ত্বৰ সৈতে সম্পৰ্কিত। এই মন্ত্ৰ শিৱ আৰু শক্তি—উভয়ৰে বোধক।
এই প্ৰণৱ মন্ত্ৰৰ পৰাই পঞ্চাক্ষৰ মন্ত্ৰ ‘ॐ নমঃ শিৱায়’ৰ উৎপত্তি হৈছে।
এই পঞ্চাক্ষৰ মন্ত্ৰই মোৰ সাকাৰ ৰূপৰ বোধ কৰায়।
এই পঞ্চাক্ষৰ মন্ত্ৰৰ পৰা বিভিন্ন শিৱমন্ত্ৰৰ উৎপত্তি হৈছে। তাৰ পৰাই ত্ৰিপদা গায়ত্ৰীৰ প্ৰকাশ ঘটিছে। গায়ত্ৰীৰ পৰা সমগ্ৰ বেদৰ প্ৰকাশ হৈছে আৰু বেদৰ পৰা কোটি কোটি মন্ত্ৰৰ উৎপত্তি হৈছে।
সেই মন্ত্ৰসমূহৰ দ্বাৰা বিভিন্ন কাৰ্য সিদ্ধ হয়।
এই পঞ্চাক্ষৰ আৰু প্ৰণৱ মন্ত্ৰৰ দ্বাৰা সকলো মনোৰথ পূৰ্ণ হ’ব পাৰে। এই মন্ত্ৰৰ সাধনাৰ দ্বাৰা ভোগ আৰু মোক্ষ—দুয়োটাই লাভ কৰিব পাৰি।’
ব্ৰহ্মা আৰু বিষ্ণুক পঞ্চাক্ষৰ মন্ত্ৰৰ দীক্ষা
নন্দিকেশ্বৰে কৈছে—
জগদম্বা পাৰ্বতীৰ সৈতে আসনত বহি থকা মহাদেৱে ব্ৰহ্মা আৰু বিষ্ণুক নিজৰ ওচৰলৈ মাতিলে।
তাৰ পিছত তেওঁলোকক পৱিত্ৰ বস্ত্ৰৰে আৱৰি, মূৰত হাত থৈ, লাহে লাহে উচ্চাৰণ কৰি সেই উত্তম মন্ত্ৰৰ উপদেশ দিলে।
ভগৱান শিৱই তিনিবাৰ মন্ত্ৰটো উচ্চাৰণ কৰি দুয়োকে শিষ্যৰূপে দীক্ষা প্ৰদান কৰিলে।
গুৰুদক্ষিণা হিচাপে ব্ৰহ্মা আৰু বিষ্ণুৱে নিজৰ সকলোখিনি সমৰ্পণ কৰি দুয়ো হাত যোৰ কৰি জগতৰ গুৰু ভগৱান শিৱৰ সন্মুখত থিয় হ’ল।
তাৰ পিছত তেওঁলোকে ভক্তিভাৱে মহাদেৱৰ স্তৱ কৰিবলৈ ধৰিলে।
ব্ৰহ্মা আৰু বিষ্ণুৱে ক’লে—
‘হে প্ৰভু! আপোনাৰ সাকাৰ আৰু নিৰাকাৰ—দুয়োটা ৰূপ আছে। আপুনি পৰম তেজেৰে প্ৰকাশিত। আপুনি সকলোৰে স্বামী আৰু সকলোৰে আত্মা। আপোনাক আমাৰ প্ৰণাম।
আপুনিয়েই প্ৰণৱ মন্ত্ৰৰ উপদেশ দিওঁতা আৰু আপুনিয়েই প্ৰণৱ লিংগৰ স্বৰূপ।
সৃষ্টি, পালন, সংহাৰ, তিৰোভাৱ আৰু অনুগ্ৰহ—এই সকলোবোৰ আপোনাৰেই কাৰ্য।
আপুনিয়েই পৰমেশ্বৰ আৰু সকলোৰে অন্তৰাত্মা। আপুনিয়েই পৰব্ৰহ্ম।
আপোনাৰ গুণ আৰু শক্তিৰ কোনো সীমা নাই। আপোনাৰ মহিমা অসীম।
হে মহাদেৱ! আপোনাক আমি বাৰে বাৰে প্ৰণাম জনাইছোঁ।’
এইদৰে স্তৱ-স্তুতি কৰি ব্ৰহ্মা আৰু বিষ্ণুৱে গুৰুৰূপী মহেশ্বৰক সন্তুষ্ট কৰিলে।
প্ৰণৱ মন্ত্ৰৰ জপ আৰু শিৱলিংগ পূজনৰ বিধি
ভগৱান মহেশ্বৰে ক’লে—
‘চতুৰ্দশী তিথিত প্ৰণৱ মন্ত্ৰৰ জপ কৰিলে অক্ষয় ফল লাভ হয়।
সূৰ্যৰ সংক্ৰান্তিৰ সময়ত, শুভ নক্ষত্ৰত অথবা বিশেষ পৱিত্ৰ সময়ত এবাৰ কৰা প্ৰণৱ মন্ত্ৰৰ জপেও বহু জপৰ সমান ফল প্ৰদান কৰিব পাৰে।
মৃগশিৰা নক্ষত্ৰৰ শেষ অংশ আৰু পুনৰ্বসু নক্ষত্ৰৰ আৰম্ভণিৰ সময় পূজা, হোম আৰু তৰ্পণৰ বাবে অত্যন্ত শুভ।
মোৰ লিংগৰ দৰ্শন প্ৰাতঃকালত, অৰ্থাৎ পুৱাৰ ভাগত কৰা উচিত। মোৰ দৰ্শন আৰু পূজাৰ বাবে চতুৰ্দশী তিথি উত্তম।
পূজা কৰোঁতা ভক্তসকলৰ বাবে মোৰ মূৰ্তি আৰু লিংগ—দুয়োটা সমানেই পূজনীয়। তথাপি মূৰ্তিৰ তুলনাত লিংগৰ স্থান অধিক উচ্চ। সেইবাবে মানুহে শিৱলিংগৰ পূজা কৰাটো বিশেষভাৱে উচিত।
শিৱলিংগৰ পূজা প্ৰণৱ মন্ত্ৰ ‘ॐ’ৰে আৰু মোৰ মূৰ্তিৰ পূজা পঞ্চাক্ষৰ মন্ত্ৰ ‘ॐ নমঃ শিৱায়’ৰে কৰা উচিত।
নিজে শিৱলিংগ প্ৰতিষ্ঠা কৰি অথবা আনৰ দ্বাৰা প্ৰতিষ্ঠা কৰাই উত্তম পূজাসামগ্ৰীৰে পূজা কৰিলে মোৰ পদ লাভ কৰা সহজ হয়।’
এইদৰে ব্ৰহ্মা আৰু বিষ্ণুক উপদেশ দি ভগৱান শিৱ অন্তৰ্ধান হ’ল।
এইদৰেই শিৱ পুৰাণৰ এই পৱিত্ৰ কাহিনীৰ এই খণ্ডৰ সামৰণি পৰে।
আশা কৰোঁ, আজিৰ এই খণ্ডৰ পৰা আপোনালোকে শিৱৰাত্ৰিৰ মাহাত্ম্য, শিৱলিংগ পূজনৰ গুৰুত্ব, পঞ্চাক্ষৰ মন্ত্ৰৰ মহিমা আৰু ভগৱান শিৱৰ পাঁচটা কাৰ্যৰ বিষয়ে বহুতো কথা জানিব পাৰিলে।
পৰৱৰ্তী খণ্ডত পুনৰ নতুন কাহিনী আৰু শিৱ মহিমাৰ সৈতে আপোনালোকৰ মাজলৈ আহিম।
তেতিয়ালৈকে সকলোকে ধন্যবাদ।
হৰ হৰ মহাদেৱ! 🕉️🔱
জয় ভোলেনাথ!

0 Comments