হৰ হৰ মহাদেৱ! 🕉️ শিৱ পুৰাণ কথাৰ এই ধাৰাবাহিকলৈ আপোনালোকক স্বাগতম। শিৱ পুৰাণক সাতখন সংহিতা আৰু এঘাৰটা খণ্ডত বিভক্ত কৰা হৈছে। এইসমূহ বিভিন্ন খণ্ডত ভাগ কৰি আপোনালোকৰ আগত ক্ৰমে উপস্থাপন কৰা হ’ব।
বৰ্তমান এই খণ্ডত আমি শুনিম— শিৱ মহাপুৰাণৰ মাহাত্ম্যৰ বাৰ অধ্যায় বিদ্যেশ্বৰ সংহিতা দ্বাদশ অধ্যায় — মুক্তিদায়ক পুণ্যক্ষেত্ৰসমূহৰ বৰ্ণনা
শিৱ মহাপুৰাণ
সূতজীয়ে ক'লে—
হে বিদ্বান আৰু বুদ্ধিমান মহৰ্ষিসকল! এতিয়া মই আপোনালোকক মোক্ষ প্ৰদান কৰা ভগৱান শিৱৰ পৱিত্ৰ ক্ষেত্ৰসমূহৰ বিষয়ে বৰ্ণনা কৰিম।
পৰ্বত, বন আৰু অৰণ্যকে ধৰি এই পৃথিৱীৰ বিস্তৃতি অতি বিশাল। ভগৱান শিৱৰ ইচ্ছাতেই পৃথিৱীয়ে সকলো জীৱক ধাৰণ কৰি আছে।
ভগৱান শিৱই জীৱসমূহক মুক্তি প্ৰদান কৰাৰ উদ্দেশ্যে পৃথিৱীৰ বিভিন্ন স্থানত শিৱক্ষেত্ৰ স্থাপন কৰিছে। কিছুমান ক্ষেত্ৰ দেৱতা আৰু ঋষি-মুনিসকলে নিজৰ বাসস্থান হিচাপে গ্ৰহণ কৰাৰ ফলত পৱিত্ৰ তীৰ্থক্ষেত্ৰত পৰিণত হৈছে। আন কিছুমান তীৰ্থক্ষেত্ৰ স্বয়ং প্ৰকট হৈছে।
তীৰ্থক্ষেত্ৰলৈ গ'লে মানুহে সদায় স্নান, দান আৰু জপ কৰিব লাগে। অন্যথা মানুহে দৰিদ্ৰতা আৰু অন্যান্য দুখ-কষ্ট ভোগ কৰিবলগীয়া হয়।
যি মানুহে নিজৰ দেশত মৃত্যুবৰণ কৰে, তেওঁ নিজৰ পুণ্যকৰ্মৰ ফল অনুসৰি পুনৰ মানুহৰূপে জন্ম লাভ কৰিব পাৰে। কিন্তু পাপী মানুহে দুৰ্গতি ভোগ কৰে।
হে ব্ৰাহ্মণসকল! পুণ্যক্ষেত্ৰত কৰা পাপকৰ্মৰ ফল অধিক গুৰুতৰ হয়। সেয়েহে পুণ্যক্ষেত্ৰত বাস কৰোঁতে পাপকৰ্মৰ পৰা আঁতৰি থাকিব লাগে।
সিন্ধু আৰু শতদ্ৰু নদীৰ পাৰত বহুতো পৱিত্ৰ তীৰ্থক্ষেত্ৰ আছে। সৰস্বতী নদী পৰম পৱিত্ৰ আৰু মুক্তিদায়িনী। ইয়াৰ বিভিন্ন ধাৰাৰ পাৰত বাস কৰিলে পৰম পদ লাভ কৰিব পাৰি।
হিমালয়ৰ পৰা বৈ অহা পৱিত্ৰ গংগা নদী পৰম পুণ্যময়ী। ইয়াৰ পাৰত কাশী, প্ৰয়াগ আদি বহুতো পৱিত্ৰ তীৰ্থক্ষেত্ৰ আছে।
সূৰ্য মকৰ ৰাশিত অৱস্থান কৰিলে গংগাৰ পাৰ অধিক পুণ্যদায়ক বুলি গণ্য কৰা হয়।
সোনভদ্ৰ নদীৰো বহুতো পৱিত্ৰ তীৰ্থ আছে। বৃহস্পতি মকৰ ৰাশিত অৱস্থান কৰিলে এই নদী অত্যন্ত পৱিত্ৰ আৰু অভীষ্ট ফল প্ৰদানকাৰী হয়। সেই সময়ত ইয়াত স্নান আৰু উপবাস পালন কৰিলে উচ্চ আধ্যাত্মিক পদ লাভ হয় বুলি কোৱা হৈছে।
পৱিত্ৰ নৰ্মদা নদীৰ চৌব্বিশটা মুখ আছে বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। এই নদীত স্নান কৰি ইয়াৰ পাৰত বাস কৰিলে মানুহে বৈকুণ্ঠ পদ লাভ কৰে বুলি কোৱা হৈছে।
তমসা নদীৰ বাৰটা মুখ আৰু ৰেৱা নদীৰ দহটা মুখ আছে বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। এই নদীসমূহৰ মাহাত্ম্য অতি মহান। এইবোৰে ব্ৰহ্মহত্যা আৰু গো-বধৰ দৰে গুৰুতৰ পাপৰ পৰাও মুক্তি প্ৰদান কৰে বুলি পুৰাণত উল্লেখ আছে।
কৃষ্ণা নদীয়ে সকলো পাপ নাশ কৰে। ইয়াৰ ওঠৰটা মুখ আছে আৰু ই বিষ্ণুপদ প্ৰদানকাৰী বুলি বৰ্ণিত হৈছে।
তুংগভদ্ৰা নদীও অতি পৱিত্ৰ আৰু মুক্তিদায়িনী। সুবৰ্ণমুখৰী নদীৰ নটা মুখ আছে। ব্ৰহ্মলোকৰ পৰা পুনৰ জন্ম ল'বলৈ অহা জীৱসকলে এই নদীৰ পাৰত জন্ম গ্ৰহণ কৰে বুলি কোৱা হৈছে।
সৰস্বতী নদী, পম্পা সৰোবৰ, কন্যাকুমাৰী অন্তৰীপ আৰু শুভকাৰী শ্বেত নদী আদি সকলোবোৰেই পুণ্যক্ষেত্ৰ। এইবোৰৰ পাৰত বাস কৰিলে ইন্দ্ৰলোক লাভ কৰিব পাৰি বুলি পুৰাণত বৰ্ণনা কৰা হৈছে।
মহানদী আৰু কাবেৰী নদী পৰম পৱিত্ৰ। কাবেৰী নদীৰ সাতাইশটা মুখ আছে বুলি কোৱা হৈছে। এই নদীয়ে মানুহৰ অভীষ্ট ফল প্ৰদান কৰে। ইয়াৰ পাৰত বাস কৰিলে ব্ৰহ্মা আৰু বিষ্ণুৰ পদ লাভ কৰিব পাৰি বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।
অৱন্তীৰ উত্তৰ অঞ্চলকে ধৰি কিছুমান পৱিত্ৰ ক্ষেত্ৰই মানুহক অভীষ্ট ফল আৰু শিৱলোক প্ৰদান কৰে।
নৈমিষাৰণ্য আৰু বদৰিকাশ্ৰমত সূৰ্য আৰু বৃহস্পতি মেষ ৰাশিত অৱস্থান কৰাৰ সময়ত স্নান আৰু পূজা কৰিলে মহান পুণ্য লাভ হয়।
সূৰ্য কৰ্কট ৰাশিত প্ৰৱেশ কৰাৰ সময়ত সিন্ধু নদীত স্নান কৰা আৰু কেদাৰ তীৰ্থৰ জল পান কৰাটো অতি পুণ্যদায়ক বুলি গণ্য কৰা হয়।
বৃহস্পতি সিংহ ৰাশিত অৱস্থান কৰাৰ সময়ত ভাদ মাহত গোদাৱৰী নদীত স্নান কৰিলে শিৱলোক লাভ হয়। স্বয়ং ভগৱান শিৱই এই কথা কৈছিল বুলি পুৰাণত উল্লেখ আছে।
সূৰ্য আৰু বৃহস্পতি কন্যা ৰাশিত অৱস্থান কৰাৰ সময়ত যমুনা আৰু সোনভদ্ৰ নদীত স্নান কৰিলে ধৰ্মৰাজ আৰু গণেশলোকত মহান সুখ লাভ হয় বুলি কোৱা হৈছে।
সূৰ্য আৰু বৃহস্পতি তুলা ৰাশিত অৱস্থান কৰাৰ সময়ত কাবেৰী নদীত স্নান কৰিলে ভগৱান বিষ্ণুৰ কৃপাত অভীষ্ট ফল লাভ হয় বুলি ঋষিসকলে বিশ্বাস কৰে।
মাৰ্গশীৰ্ষ মাহত সূৰ্য আৰু বৃহস্পতি বৃশ্চিক ৰাশিত অৱস্থান কৰাৰ সময়ত নৰ্মদা নদীত স্নান কৰিলে বিষ্ণুপদ লাভ হয়।
সূৰ্য আৰু বৃহস্পতি ধনু ৰাশিত অৱস্থান কৰাৰ সময়ত সুবৰ্ণমুখৰী নদীত স্নান কৰিলে মুক্তি লাভ হয়।
মাঘ মাহত সূৰ্য আৰু বৃহস্পতি মকৰ ৰাশিত অৱস্থান কৰাৰ সময়ত গংগাত স্নান কৰাটোও মুক্তিদায়ক বুলি কোৱা হৈছে।
এইদৰে বিভিন্ন পৱিত্ৰ তীৰ্থক্ষেত্ৰত পুণ্যকৰ্ম কৰি মানুহে দেৱলোকত সুখ ভোগ কৰাৰ পিছত অৱশেষত জ্ঞান লাভ কৰিব পাৰে।
মাঘ মাহত সূৰ্য কুম্ভ ৰাশিত অৱস্থান কৰাৰ পিছত ফাগুন মাহত গংগাৰ পাৰত শ্ৰাদ্ধ, পিণ্ডদান অথবা তিলদান কৰিলে পিতৃ আৰু মাতৃ উভয় পক্ষৰ বহু প্ৰজন্মৰ পূৰ্বপুৰুষৰ উদ্ধাৰ হয় বুলি পুৰাণত বৰ্ণনা কৰা হৈছে।
গংগা আৰু কাবেৰী নদীৰ আশ্ৰয় লৈ তীৰ্থবাস কৰিলে পাপৰ বিনাশ হয়।
তাম্ৰপৰ্ণী আৰু বেগৱতী নদীও ব্ৰহ্মলোক লাভৰ পথ প্ৰদৰ্শনকাৰী বুলি কোৱা হৈছে। এই নদীসমূহৰ পাৰত বহুতো পৱিত্ৰ ক্ষেত্ৰ আছে। ইয়াৰ মাজত অৱস্থিত বিভিন্ন তীৰ্থক্ষেত্ৰত বাস কৰা মানুহে নিজৰ অভীষ্ট ফল লাভ কৰে।
মানুহে সদাচাৰ, উত্তম বুদ্ধি, সদ্ভাৱনা আৰু দয়াশীল মন লৈ তীৰ্থক্ষেত্ৰত বাস কৰিব লাগে। অন্যথা তীৰ্থবাসৰ সম্পূৰ্ণ ফল লাভ কৰিব নোৱাৰে।
পুণ্যক্ষেত্ৰত বাস কৰাৰ সংকল্প লৈ তাত বসবাস কৰিলে পূৰ্বৰ পাপসমূহ নাশ হয় বুলি কোৱা হৈছে। পুৰাণ অনুসৰি তীৰ্থবাসৰ ফলত কায়িক, বাচিক আৰু মানসিক—এই তিনিও প্ৰকাৰৰ পাপৰ বিনাশ হয়।
তীৰ্থক্ষেত্ৰত কৰা মানসিক পাপৰ প্ৰভাৱ বহু বছৰলৈকে থাকিব পাৰে। সেয়া ধ্যানৰ দ্বাৰাহে নাশ কৰিব পাৰি। বাচিক পাপ জপৰ দ্বাৰা আৰু শৰীৰক কষ্ট দিয়া পাপ কঠোৰ তপস্যাৰ দ্বাৰা নাশ হয় বুলি শাস্ত্ৰত উল্লেখ আছে।
সেয়েহে সুখ আৰু মোক্ষ কামনা কৰা মানুহে দেৱতাসকলৰ পূজা কৰিব লাগে, ব্ৰাহ্মণসকলক দান দিব লাগে আৰু পাপকৰ্মৰ পৰা আঁতৰি থাকি তীৰ্থক্ষেত্ৰত বাস কৰিব লাগে।
ত্ৰয়োদশ অধ্যায়
সদাচাৰ, সন্ধ্যাবন্দন, প্ৰাণায়াম, গায়ত্ৰী জপ আৰু অগ্নিহোত্ৰৰ বিধি-মাহাত্ম্য
ঋষিসকলৰ প্ৰশ্ন
ঋষিসকলে ক'লে—
হে সূতজী! আপুনি আমাক সদাচাৰৰ বিষয়ে বৰ্ণনা কৰক, যাৰ দ্বাৰা বিদ্বান ব্যক্তিয়ে পুণ্যলোক লাভ কৰিব পাৰে। লগতে স্বৰ্গ প্ৰদান কৰা ধৰ্ম আৰু নৰকৰ দুখ-কষ্ট প্ৰদান কৰা অধৰ্মৰ বিষয়েও আমাক বুজাই কওক।
সূতজীৰ উত্তৰ
সূতজীয়ে ক'লে—
যি মানুহে সদাচাৰ পালন কৰে, তেওঁহে প্ৰকৃত অৰ্থত ধৰ্মপৰায়ণ বুলি গণ্য হয়। বেদৰ বিধান অনুসৰি আচৰণ কৰা আৰু বেদ অধ্যয়ন কৰা ব্যক্তিক বিপ্ৰ বুলি কোৱা হয়। সদাচাৰ, বিশাল জ্ঞান আৰু উত্তম গুণেৰে সমৃদ্ধ ব্যক্তিক দ্বিজ বুলি কোৱা হয়।
যি ব্ৰাহ্মণে বেদৰ অধ্যয়ন আৰু ধৰ্মীয় আচাৰ-অনুষ্ঠান যথাযথভাৱে পালন নকৰে, অথচ ৰাজসেৱা বা আন বৃত্তিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে, তেওঁৰ বিষয়ে শাস্ত্ৰত বিভিন্ন শ্ৰেণীৰ উল্লেখ আছে।
যি ব্ৰাহ্মণে কৃষি বা বাণিজ্যৰ কৰ্ম কৰে আৰু ব্ৰাহ্মণৰ উপযুক্ত আচাৰ-ব্যৱহাৰো পালন কৰে, তেওঁক সেই অনুসৰি মূল্যায়ন কৰা হয়। আনহাতে, আনৰ দোষ বিচাৰি ফুৰা আৰু পৰৰ অনিষ্ট চিন্তা কৰা মানুহক নিন্দনীয় বুলি কোৱা হৈছে।
ক্ষত্ৰিয়সকলৰ মাজত যিজনে পৃথিৱী আৰু প্ৰজাৰ পালন কৰে, তেওঁ ৰজা। আন ক্ষত্ৰিয়সকলেও নিজৰ কৰ্তব্য অনুসৰি কাম কৰিব লাগে।
যিজনে ধান-শস্য আদি বস্তুৰ ক্ৰয়-বিক্ৰয় কৰে, তেওঁ বৈশ্যৰ কৰ্ম কৰে। আনহাতে, যিজনে ব্ৰাহ্মণ, ক্ষত্ৰিয় আৰু বৈশ্যৰ সেৱাত নিয়োজিত থাকে, তেওঁক শূদ্ৰ বুলি কোৱা হৈছে। যিজনে নিজে হাল বাই কৃষিকাৰ্য কৰে, তেওঁৰ বিষয়ে শাস্ত্ৰত পৃথক বৰ্ণনা আছে।
এই সকলো শ্ৰেণীৰ মানুহে নিজৰ নিজৰ কৰ্তব্য পালন কৰি ধৰ্মৰ পথত চলা উচিত।
ব্ৰহ্মমুহূৰ্তত উঠাৰ বিধি
মানুহে ব্ৰহ্মমুহূৰ্তত শয়নৰ পৰা উঠি পূব দিশলৈ মুখ কৰি বহিব লাগে। তাৰ পিছত ধৰ্ম, অৰ্থ, সেইবোৰ লাভ কৰাৰ উপায়, নিজৰ আয়-ব্যয় আৰু দিনটোৰ কৰ্তব্যৰ বিষয়ে চিন্তা কৰিব লাগে।
ৰাতিৰ শেষ প্ৰহৰত উঠি শৌচ-প্ৰস্ৰাৱ কৰিব লাগে। ঘৰৰ বাহিৰত শৰীৰ ঢাকি উত্তৰমুখে বহি মল-মূত্ৰ ত্যাগ কৰিব লাগে। জল, অগ্নি, ব্ৰাহ্মণ আৰু দেৱতাসকলৰ পৱিত্ৰ স্থানৰ পৰা আঁতৰি থাকিব লাগে।
তাৰ পিছত হাত-ভৰি পৰিষ্কাৰ কৰি মুখ ধুব লাগে আৰু কুলকুলি কৰিব লাগে। উপযুক্ত গছৰ ডাল বা দাতুনেৰে দাঁত পৰিষ্কাৰ কৰিব লাগে। দাতুন কৰাৰ সময়ত তৰ্জনী আঙুলিৰ ব্যৱহাৰ নকৰিবলৈ শাস্ত্ৰত উপদেশ দিয়া হৈছে।
ইয়াৰ পিছত দেৱতাসকলক প্ৰণাম কৰি মন্ত্ৰ উচ্চাৰণ কৰি জলাশয়ত স্নান কৰিব লাগে।
যদি কোনো ব্যক্তিৰ ডিঙিলৈকে বা কঁকাললৈকে পানীত নামি স্নান কৰাৰ শক্তি নাথাকে, তেন্তে আঁঠুলৈকে পানীত নামি মন্ত্ৰ উচ্চাৰণ কৰি শৰীৰত পানী ছটিয়াই স্নান কৰিব পাৰে। তাৰ পিছত তৰ্পণ কৰিব লাগে।
স্নানৰ পিছত পৰিষ্কাৰ বস্ত্ৰ আৰু উপযুক্ত ধৰ্মীয় চিহ্ন ধাৰণ কৰিব লাগে।
নদী বা তীৰ্থত স্নান কৰাৰ পিছত খুলি থোৱা কাপোৰৰ ক্ষেত্ৰত বিশেষ সাৱধানতা অৱলম্বন কৰিব লাগে। সেই কাপোৰৰ পানী য'তে-ত'তে নিগৰাব নালাগে। শাস্ত্ৰত কাপোৰৰ পৰা নিগৰা পানীৰ সৈতে পিতৃলোকৰ সম্পৰ্কৰ কথা উল্লেখ আছে।
মন্ত্ৰস্নানৰ বিধি
অশুচি বস্তুৰ সংস্পৰ্শলৈ আহিলে, শৰীৰ অসুস্থ থাকিলে, যাত্ৰাপথত থাকিলে অথবা স্নানৰ বাবে পৰ্যাপ্ত পানী উপলব্ধ নহ'লে মন্ত্ৰস্নান কৰিব পাৰি।
মন্ত্ৰ উচ্চাৰণ কৰি শৰীৰত পানী ছটিয়াই পৱিত্ৰতা লাভ কৰাৰ এই পদ্ধতিক মন্ত্ৰস্নান বুলি কোৱা হয়।
বিশেষ মন্ত্ৰৰ তিনিটা ঋচা উচ্চাৰণ কৰি শৰীৰৰ বিভিন্ন অংশত পানী ছটিয়াব লাগে। প্ৰথম ঋচা পাঠ কৰি ভৰি, মূৰ আৰু হৃদয়ত পানী ছটিয়াব লাগে। দ্বিতীয় ঋচা পাঠ কৰি মূৰত পানী দি তাৰ পিছত ভৰিত ছটিয়াব লাগে। তৃতীয় ঋচা পাঠ কৰি হৃদয়, মূৰ আৰু ভৰিত পানী ছটিয়াব লাগে।
এইদৰে মন্ত্ৰৰ সহায়ত স্নান সম্পন্ন কৰা হয়।
সন্ধ্যাবন্দনৰ মাহাত্ম্য
প্ৰাতঃকালত শান্ত আৰু পৱিত্ৰ স্থানত বহি গায়ত্ৰী মন্ত্ৰ জপ কৰিব লাগে আৰু সূৰ্যদেৱক তিনিবাৰ অৰ্ঘ্য প্ৰদান কৰিব লাগে।
মধ্যাহ্নতো গায়ত্ৰী মন্ত্ৰ উচ্চাৰণ কৰি সূৰ্যদেৱক অৰ্ঘ্য দিব লাগে।
সন্ধিয়াৰ সময়ত পশ্চিম দিশলৈ মুখ কৰি সূৰ্যদেৱক অৰ্ঘ্য প্ৰদান কৰিব লাগে।
সূৰ্যাস্তৰ বহু আগতে সন্ধ্যাবন্দন সম্পন্ন কৰিলে ইয়াৰ প্ৰকৃত ফল লাভ নহয় বুলি শাস্ত্ৰত উল্লেখ আছে। সেয়েহে উপযুক্ত সময়ত সন্ধ্যাবন্দন কৰিব লাগে।
যদি কোনোবাই এদিন সন্ধ্যাবন্দন কৰিবলৈ পাহৰি যায়, তেন্তে পিছদিনা অতিৰিক্ত গায়ত্ৰী মন্ত্ৰ জপ কৰিব লাগে বুলি কোৱা হৈছে। দহ দিনৰ সন্ধ্যাবন্দন বাদ পৰিলে এক লাখ মন্ত্ৰ জপ কৰাৰ আৰু এমাহৰো অধিক সময় বাদ পৰিলে পুনৰ উপনয়ন সংস্কাৰ কৰাৰ কথা কিছুমান শাস্ত্ৰীয় বিধানত উল্লেখ আছে।
দেৱতাসকলৰ তৰ্পণ
ধৰ্মীয় কৰ্ম আৰু মনৰ শুদ্ধিৰ বাবে ঈশান, গৌৰী, কাৰ্তিকেয়, বিষ্ণু, ব্ৰহ্মা, চন্দ্ৰ আৰু আন দেৱতাসকলক পৰিষ্কাৰ পানীৰে তৰ্পণ কৰিব লাগে।
তীৰ্থৰ পাৰত, মন্দিৰত, পৱিত্ৰ স্থানত অথবা ঘৰত আসনত বহি মন স্থিৰ কৰিব লাগে। তাৰ পিছত দেৱতাসকলক প্ৰণাম কৰি প্ৰথমে প্ৰণৱ মন্ত্ৰ আৰু তাৰ পিছত গায়ত্ৰী মন্ত্ৰ জপ কৰিব লাগে।
প্ৰণৱ মন্ত্ৰ হৈছে 'ওঁ'। এই মন্ত্ৰৰ তিনিটা ধ্বনিৰ মাজেৰে সৃষ্টি, পালন আৰু সংহাৰৰ তত্ত্ব প্ৰকাশ পায় বুলি আধ্যাত্মিক ব্যাখ্যাত কোৱা হৈছে।
সৃষ্টিৰ সৈতে ব্ৰহ্মা, পালনৰ সৈতে বিষ্ণু আৰু সংহাৰৰ সৈতে ৰুদ্ৰৰ সম্পৰ্ক আছে।
সেয়েহে প্ৰণৱ মন্ত্ৰ জপ কৰোঁতে মানুহে এই ভাব ৰাখিব লাগে যে তেওঁ তিনিওটা শক্তিৰ উৎস পৰম ব্ৰহ্মৰ উপাসনা কৰি আছে।
এই ব্ৰহ্মস্বৰূপ ওঁকাৰে আমাৰ কৰ্মেন্দ্ৰিয়, জ্ঞানেন্দ্ৰিয়, মন আৰু বুদ্ধিক ধৰ্ম আৰু জ্ঞানৰ পথত আগবঢ়াই নিয়ক—এয়াই এই মন্ত্ৰৰ আধ্যাত্মিক প্ৰাৰ্থনা।
যিসকলে প্ৰণৱ মন্ত্ৰৰ অৰ্থ চিন্তা কৰি জপ কৰে, তেওঁলোকে ব্ৰহ্মজ্ঞান লাভৰ পথত আগবাঢ়ে। সেয়েহে মন্ত্ৰ জপ কৰাৰ সময়ত ইয়াৰ অৰ্থ বুজিবলৈ চেষ্টা কৰা উচিত।
গায়ত্ৰী মন্ত্ৰ জপৰ বিধি
শাস্ত্ৰীয় বিধান অনুসৰি ব্ৰাহ্মণসকলে প্ৰাতঃকালত গায়ত্ৰী মন্ত্ৰ জপ কৰিব লাগে। মধ্যাহ্ন আৰু সন্ধিয়াতো নিজৰ সামৰ্থ্য আৰু বিধি অনুসৰি জপ কৰিব লাগে। আন লোকসকলেও নিজৰ সামৰ্থ্য অনুসৰি ঈশ্বৰৰ নাম আৰু মন্ত্ৰ জপ কৰিব পাৰে।
শৰীৰৰ ভিতৰত মূলাধাৰ, স্বাধিষ্ঠান, মণিপুৰ, অনাহত, বিশুদ্ধ, আজ্ঞা আৰু সহস্ৰাৰ আদি চক্ৰৰ কথা যোগশাস্ত্ৰত বৰ্ণনা কৰা হৈছে। এই চক্ৰসমূহৰ সৈতে বিভিন্ন আধ্যাত্মিক শক্তিৰ সম্পৰ্ক আছে।
শুদ্ধ মন আৰু একাগ্ৰতাৰে মন্ত্ৰ জপ কৰিলে আধ্যাত্মিক উন্নতি সাধন হয়। নিয়মিত জপ, ধ্যান আৰু আত্মসংযমে মানুহৰ মন পৱিত্ৰ কৰে।
মন্ত্ৰ জপৰ সংখ্যা আৰু নিয়ম বিভিন্ন শাস্ত্ৰত বিভিন্ন ধৰণে বৰ্ণিত হৈছে। সেয়েহে নিজৰ পৰম্পৰা আৰু গুৰুৰ নিৰ্দেশ অনুসৰি জপ কৰা উচিত।
ধৰ্ম, অৰ্থ, কাম আৰু মোক্ষ
ধৰ্মৰ পৰা অৰ্থ লাভ হয়। অৰ্থৰ দ্বাৰা মানুহে জীৱনৰ প্ৰয়োজনীয়তা পূৰণ কৰিব পাৰে। কিন্তু ভোগৰ প্ৰতি অত্যধিক আসক্তি জন্মিলে মানুহে আধ্যাত্মিক উন্নতিৰ পথৰ পৰা আঁতৰি যাব পাৰে।
ধৰ্মপূৰ্বক উপাৰ্জন কৰা ধনেৰে জীৱন নিৰ্বাহ কৰা উচিত। তপস্যা, সংযম আৰু সদাচাৰে মানুহৰ চৰিত্ৰ উন্নত কৰে। কামনা-বাসনাৰ ওপৰত নিয়ন্ত্ৰণ ৰাখিলে অন্তঃকৰণ শুদ্ধ হয় আৰু সেই শুদ্ধতাৰ পৰা জ্ঞানৰ উদয় হয়।
সত্যযুগত তপস্যা, ত্ৰেতাযুগত তপ, দ্বাপৰযুগত যজ্ঞ আৰু কলিযুগত দান তথা ঈশ্বৰৰ উপাসনাক ধৰ্মাচৰণৰ বিশেষ উপায় হিচাপে পুৰাণত বৰ্ণনা কৰা হৈছে।
অধৰ্মে মানুহক দুখ দিয়ে আৰু সদাচাৰে সুখ প্ৰদান কৰে। সেয়েহে ভোগ আৰু মোক্ষ লাভৰ বাবে ধৰ্মৰ পথ অনুসৰণ কৰা উচিত।
দানৰ মাহাত্ম্য
যোগ্য ব্যক্তিক জীৱন নিৰ্বাহৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সামগ্ৰী দান কৰাটো অতি পুণ্যকৰ্ম বুলি শাস্ত্ৰত উল্লেখ আছে।
দানৰ দ্বাৰা মানুহে পুণ্য অৰ্জন কৰে। যিজন দাতাই কোনো বিশেষ দেৱতাক সন্তুষ্ট কৰাৰ উদ্দেশ্যে দান কৰে, তেওঁ সেই উপাসনাৰ সৈতে জড়িত পুণ্যফল লাভ কৰে বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।
ধন নথকা ব্যক্তিয়েও তপস্যা, সংযম আৰু সৎকৰ্মৰ দ্বাৰা আধ্যাত্মিক উন্নতি লাভ কৰিব পাৰে।
ব্ৰাহ্মণে দান গ্ৰহণ কৰি, যজ্ঞ সম্পন্ন কৰি আৰু ধৰ্মীয় অধ্যয়নৰ দ্বাৰা নিজৰ কৰ্তব্য পালন কৰিব লাগে। ক্ষত্ৰিয়ই বাহুবল আৰু শাসনৰ দ্বাৰা প্ৰজাৰ সুৰক্ষা দিব লাগে। বৈশ্যই কৃষি, পশুপালন আৰু বাণিজ্যৰ দ্বাৰা জীৱিকা অৰ্জন কৰিব লাগে।
ন্যায়সংগতভাৱে উপাৰ্জন কৰা ধন সৎকৰ্মত ব্যৱহাৰ কৰিলে দাতাৰ পুণ্য বৃদ্ধি পায়। জ্ঞানৰ দ্বাৰা মোক্ষ লাভৰ পথ সহজ হয়।
গৃহস্থ মানুহে নিজৰ সামৰ্থ্য অনুসৰি ধন-ধান্য আৰু আন প্ৰয়োজনীয় সামগ্ৰী দান কৰিব লাগে।
দানৰ দ্বাৰা লাভ কৰা সামগ্ৰী সৎকৰ্মত ব্যৱহাৰ কৰিব লাগে। মানুহে নিজৰ উপাৰ্জনক তিনিটা ভাগত বিভক্ত কৰিব পাৰে—
১. ধৰ্মীয় আৰু পুণ্যকৰ্মৰ বাবে। ২. উপাৰ্জন বৃদ্ধি আৰু ব্যৱসায়ৰ বাবে। ৩. নিজৰ জীৱিকা আৰু প্ৰয়োজনীয় ভোগৰ বাবে।
কৃষিৰ পৰা লাভ কৰা উপাৰ্জনৰ এটা অংশ দান কৰা উচিত বুলি শাস্ত্ৰত উল্লেখ আছে। ব্যৱসায়ৰ ক্ষেত্ৰতো নিজৰ সামৰ্থ্য অনুসৰি দান-ধৰ্ম পালন কৰিব লাগে।
সদাচাৰৰ গুৰুত্ব
বিদ্বান ব্যক্তিয়ে আনৰ দোষ প্ৰচাৰ কৰিব নালাগে। আনৰ গোপনীয় দুৰ্বলতা প্ৰকাশ কৰা উচিত নহয়। মানুহৰ হৃদয়ত ক্ৰোধ আৰু বিদ্বেষ জন্মোৱা কথাৰ পৰা আঁতৰি থাকিব লাগে।
সদায় সত্য, দয়া, সংযম আৰু সদ্ভাৱনাৰে জীৱন যাপন কৰিব লাগে।
প্ৰাতঃকাল আৰু সন্ধিয়াৰ সময়ত বিধি অনুসৰি অগ্নিদেৱক আহুতি প্ৰদান কৰিব লাগে। চাউল, শস্য, ফল আৰু নিজৰ সামৰ্থ্য অনুসৰি উপযুক্ত সামগ্ৰী সূৰ্যদেৱ আৰু অগ্নিদেৱক অৰ্পণ কৰিব লাগে।
যদি কোনো ব্যক্তিয়ে দিনত দুবাৰ অগ্নিহোত্ৰ কৰিব নোৱাৰে, তেন্তে সন্ধিয়াৰ সময়ত জপ আৰু সূৰ্যবন্দনা কৰিব পাৰে।
আত্মজ্ঞান লাভ কৰিবলৈ ইচ্ছা কৰা আৰু ধ্যানত আগ্ৰহী ব্যক্তিসকলে নিয়মিতভাৱে উপাসনা কৰিব লাগে।
যিসকলে ব্ৰহ্মা, দেৱতাসকল, অগ্নিদেৱ আৰু গুৰুৰ পূজা কৰে, ব্ৰাহ্মণসকলক আহাৰ আৰু দক্ষিণা প্ৰদান কৰে আৰু সদায় সৎকৰ্ম পালন কৰে, তেওঁলোকে পুণ্য অৰ্জন কৰে বুলি পুৰাণত কোৱা হৈছে।
সামৰণি
এইদৰে শিৱ মহাপুৰাণৰ বিদ্যেশ্বৰ সংহিতাৰ দ্বাদশ অধ্যায়ত মুক্তিদায়ক পুণ্যক্ষেত্ৰসমূহৰ মাহাত্ম্য আৰু ত্ৰয়োদশ অধ্যায়ত সদাচাৰ, সন্ধ্যাবন্দন, গায়ত্ৰী জপ, অগ্নিহোত্ৰ, দান আৰু ধৰ্মাচৰণৰ গুৰুত্ব বৰ্ণনা কৰা হৈছে।
পৰৱৰ্তী খণ্ডত আমি শিৱ মহাপুৰাণৰ চতুৰ্দশ আৰু পঞ্চদশ অধ্যায়ৰ কথা আলোচনা কৰিম।
আজিৰ খণ্ডৰ বাবে ইমানেই।
আপোনালোক সকলোৱে সুস্থ থাকক, ভগৱান শিৱৰ কৃপা সকলোৰে ওপৰত বৰ্তি থাকক।
হৰ হৰ মহাদেৱ! 🔱 ওঁ নমঃ শিৱায়! 🕉️
(যদি আপোনালোকে এই ভক্তিমূলক কাহিনীটো ভাল পাইছে, তেন্তে ভিডিঅ'টো লাইক কৰিব, আপোনালোকৰ পৰিয়াল আৰু বন্ধুবৰ্গৰ সৈতে শ্বেয়াৰ কৰিব আৰু এনে ধৰণৰ ধৰ্মীয় কাহিনী শুনিবলৈ চেনেলটো ছাবস্ক্ৰাইব কৰিবলৈ নাপাহৰিব।
পুনৰ লগ পাম আন এটা পৱিত্ৰ কাহিনীৰ সৈতে।
ধন্যবাদ।)

0 Comments